9 września - Światowy Dzień FAS/ FASD
9 września obchodzimy Światowy Dzień FAS (Fetal Alcohol Syndrome) – dzień poświęcony zwiększaniu świadomości na temat skutków picia alkoholu w czasie ciąży. To ważny moment, aby przypomnieć, że każda ilość alkoholu może zaszkodzić rozwijającemu się dziecku, a konsekwencje tej ekspozycji są nieodwracalne.
Alkohol w ciąży to jedna z najgroźniejszych substancji dla rozwijającego się płodu. Nawet niewielkie dawki mogą prowadzić do trwałych, nieodwracalnych uszkodzeń.
Alkohol przenika przez łożysko
Nie ma znaczenia, czy kobieta w ciąży wypije lampkę wina, piwo czy kieliszek wódki – każda porcja alkoholu zawiera tę samą substancję, która w ciągu około 30 minut przenika przez łożysko. Stężenie alkoholu we krwi płodu jest wówczas takie samo jak u matki. Organizm dziecka dopiero się rozwija, a alkohol może zaburzyć ten proces na każdym etapie.
Jak alkohol szkodzi w ciąży?
Skutki picia alkoholu zależą od momentu ciąży, ilości wypitego alkoholu oraz częstotliwości jego spożywania:
- Pierwszy trymestr – alkohol może doprowadzić do poronienia, zaburzać powstawanie komórek, powodować wady rozwojowe narządów (serca, nerek, wątroby) oraz charakterystyczne zmiany dysmorficzne twarzy typowe dla FAS;
- Drugi trymestr – pogłębiają się uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego i narządów wewnętrznych;
- Trzeci trymestr – najbardziej narażony jest mózg, zwłaszcza hipokamp. Uszkodzenia mogą prowadzić do zaburzeń wzroku, słuchu, integracji sensorycznej oraz przedwczesnego porodu.
Alkohol jest przyczyną zaburzeń neurorozwojowych
Badania jednoznacznie wskazują, że spożywanie alkoholu w ciąży jest główną przyczyną zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Do dziś nie ustalono „bezpiecznej dawki”, dlatego Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zalecają całkowitą abstynencję przez cały okres ciąży.
Co najważniejsze – wszystkim uszkodzeniom wywołanym alkoholem można w 100% zapobiec. Wystarczy, że kobieta nie będzie piła alkoholu od momentu poczęcia.
Pamiętaj!
- Planujesz ciążę – nie pij alkoholu.
- Jesteś w ciąży – zachowaj całkowitą abstynencję.
- Karmisz piersią – również nie pij alkoholu.
Tekst przygotowano w oparciu o artykuł Jolanty Terlikowskiej, który powstał w ramach bezpłatnej ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Ciąża bez alkoholu – profilaktyka FASD” realizowanej w 2024 r. przez Fundację Instytut Nowej Kultury.
